Aller au contenu principal

Những chuyện không kể…mà nên nói về ung thư vú

13. juillet 2019

Những chuyện không kể…mà nên nói về ung thư vú – ©Mathilde Tuyết Trần, France 2019

Mùa hè về năm nay tháng sáu rất nhẹ nhàng với nhiều ngày mưa ngắn, chen lẫn với nắng lên và gió thổi có cơn ào ạt. Hoa hồng nở khắp nơi, nhất là ở nhà quê, đủ mầu sắc, đủ hương thơm, đủ loài. Vườn nhà tôi mười mấy bụi hoa hồng nở bung, ngắm không kịp. Buổi sáng thức dậy trong tiếng chim hót, buổi chiều đi ngủ cũng trong tiếng chim líu ríu gọi nhau về tổ ấm. Vậy mà, tôi phải viết cái loại bài này hầu có thể có ích khi cần, điều mà tôi không hề mong cho các bạn.

Ung thư vú đến một cách tàn nhẫn, nó im lặng, không có dấu hiệu, chỉ khi nào bạn cảm thấy có gì hơi hơi bất thường là nó đã hình thành, có ở trong bạn. Lúc đó bạn mới chạy đi bác sĩ tìm người cứu mình cấp tốc.

Thoạt đầu, bạn có thể hơi ngứa ở núm vú, xong rồi qua, bạn quên đi. Nhưng đó là dấu hiệu đáng lo ngại báo động ung thư vú . Mỗi khi tắm, bạn có sờ vào ngực mình không ? Nên tự động một cách có ý thức tự nắn đôi gò bồng đảo, xoay quanh núm vú và đừng quên nhấn vào nách, để xem có gì cứng hay không. Có khi bạn chợt nhận ra một hạt gì cứng ? Hay núm vú bị biến dạng, bẹt ra, thụt vào bên trong ?

Có khi, ung thư phát triển dưới dạng viêm vú như ở phụ nữ cho con bú. Nếu bạn bị vú sưng đỏ, nóng, ngứa và có thể bạn bị sốt nhẹ, yêu cầu bạn đi bác sĩ ngay. Bác sĩ có thể bắt đầu bằng cho bạn uống kháng sinh và cho đi siêu âm vú.

Đến đây, có thể có bạn đặt câu hỏi, bác sĩ mà khoa nào ? Có bạn khỏe mạnh, bình thường không có vấn đề về bệnh phụ nữ (gynécologie), nên lười đi khám bác sĩ, tốn tiền, mất thì giờ, mà không sao cả. Tôi cũng nghĩ thế, đến khi….

Một năm, bạn nên đi bác sĩ 2 lần, bận quá, thì cũng nên 1 lần trong 1 năm, và đừng đổi bác sĩ xoành xoạch, khi cần thì chính người bác sĩ ấy sẽ cứu bạn. Đừng để nước đến chân mới nhẩy, khi có biến mới chạy đi tìm bác sĩ không quen biết.

Phải chờ lâu mới có hẹn là trong khi ấy thì cái khối ung thư nó phát triển. Từ khi phát hiện, có người chỉ cần có 10 ngày là đã được mổ, mà có người cả hai tháng vẫn chưa được mổ. Mười ngày là thời gian tối thiểu cần thiết trước khi mổ, để có kết quả của những xét nghiệm siêu âm vú, thử máu, chụp IRM, làm biopsie.

Nếu ở Pháp, theo qui trình xét nghiệm của Pháp, thì bạn phải làm mammographie, échographie rồi IRM, biopsie, scanner, scintigraphie osseuse, TEP-scan, mấy lần thử máu rồi mới đến giai đoạn mổ, kể ra có tới 9,10 loại xét nghiệm cần thiết, rất tốn kém, trước khi bác sĩ và hội đồng bác sĩ quyết định phương cách điều trị. Có khi bạn cần phải làm xét nghiệm cho cả hai nhũ hoa.

Những phụ nữ đã làm mammographie trong quá khứ đều than là rất đau vì bị máy ép nhũ hoa đến dẹp lép như bị tra tấn nên họ ngại đi. Bạn lên mạng tìm kiếm trong vùng mình ở, những trung tâm nào có máy mammographie Pristina đời mới, thì đến đó làm xét nghiệm. Máy Pristina chụp mammo không đau tí nào cả.

Còn về échographie, thì trời ơi, mỗi bác sĩ có khả năng khác nhau, có máy móc cũ, mới, hiệu khác nhau cho nên kết quả thì năm người mười ý. Tìm được một bác sĩ giỏi, có máy móc tốt, mới, không phải là chuyện dễ. Có khi phải làm đi làm lại 5, 6 lần échographie cho tới khi nào một bác sĩ quyết định cho bạn làm IRM. Kết quả của IRM thì không ai cãi lại được, nó rõ ràng mười mươi là bạn bị ung thư gì, mức độ ra sao.

Xong rồi bạn còn phải chịu đựng khâu biopsie (sinh thiết tế bào), chờ đợi tám ngảy mới có kết quả chính xác căn bệnh của bạn. Không có bác sĩ nào chịu mổ mà không có kết quả biopsie, vì qua đó họ xác định ca mổ sẽ tiến triển như thế nào, cắt hết một bên vú hay chỉ cắt một phần và những khó khăn có thể có khi mổ, cùng với những phương pháp điều trị kế tiếp như xạ trị, hóa trị….Nghe nói đến việc phải làm biopsie là bạn sợ xanh mặt phải không ? Tại Pháp công việc này thường do bác sĩ quang tuyến đảm nhiệm (Radiologue), nhưng họ chỉ dùng loại kim làm biopsie thông thường thôi. Các bác sĩ phụ khoa (Gynécologue) trong bệnh viện thì có dụng cụ khác, đỡ đau hơn. Mặc dù biopsie được làm với gây tê nhưng chỉ nội nghĩ đến việc phải chích thẳng ba bốn lần vào vú là bạn đã bủn rủn tay chân rồi. Bạn yên tâm, đó chỉ là một chịu đựng nhỏ mà bạn có thể vượt qua, con đường chiến thắng căn bệnh ung thư còn nhiều gian nan phía trước. Phải can đảm lên.

Phương pháp hóa trị trước rồi mổ sau được xem là phương án « tối ưu » để làm cho ung thư nhỏ lại, tránh di căn. Thường khi phát hiện ung thư nhiều trường hợp đều ở giai đoạn 2 là may mắn, các tế bào ung thư còn ở trong trạng thái cục bộ chưa lây lan qua các bộ phận khác. Nhưng nếu chậm đi một hai tháng, trong khoảng thời gian định bệnh bị chậm trễ, có thể tế bào ung thư đã chuyển sang giai đoạn 3, tức là đã bắt đầu tấn công các tuyến khác thì bạn phải làm sao để yêu cầu bác sĩ hóa trị cấp tốc để tránh lây lan sang giai đoạn 4 tức là lây lan sang nội tạng và xương thì hết phương cứu chữa. Điều này cắt nghĩa tình trạng tử vong do di căn ung thư vú vì chậm trễ điều trị tại Pháp lên đến khoảng 20%, 80% sống sót được trên 5 năm nữa. Bạn được hóa trị là coi như bạn được « ban ơn » sống thêm vài năm nữa.

Bạn thấy đó, bẩy tám lần là bấy tám lần phải lấy hẹn. Câu chuyện của bạn được bắt đầu bằng cái bà thư ký bác sĩ hay thư ký bệnh viện (vấn nạn tham nhũng vặt ?) ! Hên xui may rủi mà bạn được cái bà thư ký làm ơn làm phước cho bạn một cái hẹn gần, đôi ba ngày cho đến một tuần, hay hẹn xa, hai tuần, ba tuần hay thậm chí sáu tuần ! Việc của bạn chứ đâu phải của bà ấy, mặc kệ bạn, bác sĩ đâu có biết đâu ! Họ ngăn cản bạn được tiếp cận với bác sĩ, để cho bạn biết được quyền lực của chức vị thư ký.

Vậy là bạn phải chạy đi tìm bác sĩ khác, trung tâm khác, ở thành phố khác, bạn mất nhiều thì giờ, đi xa, tốn kém lại thêm sốt ruột. Từ khi phát bệnh bạn hoang mang lo sợ trong một thời gian dài có khi đến cả hai tháng hơn, làm đủ mọi yêu cầu, mọi thủ tục …thì người bác sĩ mổ đi nghỉ hè mấy tuần lễ liên tiếp làm bạn phải chờ đợi….Các nước Âu châu đều bộc lộ nhược điểm phòng thủ trong mùa hè vì người đi làm suốt năm trong mùa đông lạnh giá đói nắng cho nên ba tháng hè thì thành phần tích cực của xã hội, bao gồm bác sĩ, nhân viên y tế, đều thay phiên kéo nhau đi nghỉ hè hết trơn. Tại những cơ sở y tế, nhà thương thiếu nhân viên thì coi như là đóng cửa.

Có những nhà thương tỉnh nhỏ, phải gạt bệnh nhân vì quá tải, bệnh nhân gọi tới trong đầu tháng 7 mà bị gạt ra, bảo tháng 8 gọi lại để lấy hẹn vào tháng 10, hoặc bệnh nhân đến tận cơ sở urgence (cấp cứu) trình diện thì bị gạt ra hẹn 10 ngày nữa trở lại ! Tại vùng quê bên Pháp, một người chồng chở vợ đi từ hai tháng nay tổng cộng gần đến 5.000 cây số, tốn không biết bao nhiêu là tiền xăng dầu, ngược xuôi từ nhà thương này đến nhà thương khác, từ bác sĩ này đến bác sĩ khác, để tìm một bác sĩ chấp nhận mổ, nhận điều trị nhanh chóng cho vợ mình. Ở Việt Nam thì có như thế không ?! Các chính khách của đảng Xanh ve chai Pháp quốc với chiêu trò écologie vẽ mầu xanh gì lên luật lệ quái quỷ của họ, chỉ để vắt dân ra thuế mà thôi.

Như vậy quá trình xét nghiệm của bạn dài đằng đẵng, có khi mà bạn lên bàn mổ rồi mà cái hẹn thứ nhất vẫn còn mấy tuần lễ nữa mới đến !!! Ở Pháp cũng là quen biết, cũng là tiền bạc thì được ưu đãi, ưu tiên. Đàn ông Pháp có tiếng ga lăng bao nhiêu thì người phụ nữ Pháp có tiếng là lạnh lùng hách dịch bấy nhiêu, miễn nói đến những người có tư tưởng kỳ thị dân nhập cư, một tinh thần đang lên đặc biệt ở vùng quê và tỉnh nhỏ. Ở Việt Nam thì không như thế, bạn có thể năn nỉ được thông cảm nhiều hơn.

Chế độ sức khỏe của Pháp hiện nay là chế độ tập trung tất cả về Paris và các thành phố lớn. Thế giới đều biết nền y học của nước Pháp là ưu việt, nhưng tiếc thay chính sách y tế trải qua từ ba đời tổng thống Pháp cho đến nay là một chính sách phục vụ vì tiền và cho đồng tiền, không vì con người, vì dân. Các cơ sở bệnh viện công, ít tốn kém cho dân, cho quỹ bảo hiểm xã hội, thì không đủ nhân viên phục vụ y tế, dân chúng có tiền thì đều tìm đến các bệnh viện tư, bác sĩ tư, thì tất cả phí tổn sẽ tăng nhiều hơn, tốn kém hơn. Dân chúng không dành dụm được một số tiền phòng khi đau ốm đều phải trông nhờ vào bệnh viện công.

Trung tâm ung thư nổi tiếng nhất nước Pháp là Gustave Roussy nằm ở Villejuif , Paris nghiên cứu và chữa tất cả bệnh ung thư, kể cả ung thư vú, thường được gọi tắt là Villejuif. Trung tâm này có cả một phần để cho du khách nước ngoài đến chữa bệnh, tập hợp tất cả các phân khoa nên việc định bệnh rất nhanh, không để mất thì giờ vàng ngọc làm tổn hại thêm sức khỏe bệnh nhân. Trung tâm có hơn 300 nhà khoa học nghiên cứu, 545 bác sĩ chuyên khoa, 1.200 điều dưỡng và tổng cộng hơn 3.100 nhân viên y tế phục vụ, số giường bệnh là 457 giường, tuy vậy mà vẫn thường quá tải. Gần đấy mọc lên mấy cái khách sạn để người thân ở trọ. Bệnh nhân nội địa thường bị đưa ra những nhà thương nhỏ lân cận, nằm dưới quyền kiểm soát của trung tâm, và muốn xin một cái hẹn phải có giấy giới thiệu của một bác sĩ và đã có hồ sơ bệnh án, nhưng chưa được điều trị. Ở đây, chỉ cần tối đa 2 tuần, không phải 2 tháng, là việc định bệnh đã xong, chuyển qua khâu điều trị. Chỉ có bệnh nhân nhà quê, mù mờ, đi lòng vòng thì mới mất 2 tháng để định bệnh, từ lúc khám phá ra bệnh đến khi được điều trị là mất hết gần 3 tháng trời, cái ung thư nó tha hồ phát triển, chỉ biết cầu Trời khấn Phật ăn ở hiền lành để cho nó đừng có di căn biến chứng vào xương tủy và nội tạng trong thời gian đó !!!

Những nhà thương nhỏ dần dần bị đóng cửa, thành phố quy tụ trên 30.000 ngàn dân mới có được một nhà thương đa phân khoa, thường là hai thành phố khoảng 30.000 dân có chung một trung tâm y tế. Dân ở vùng quê, tỉnh nhỏ bị bóc lột nhiều nhất, phải có phương tiện tiền và xe để đi ít nhất 40 cây số đến bác sĩ chuyên khoa, 10 đến 25 cây số để đến bác sĩ tổng quát, và quy định hiện hành là phải có toa của bác sĩ tổng quát chuyển đến bác sĩ chuyên khoa gây ra nhiều tốn kém và mất thời gian điều trị. Những làng có trên 3.000 dân mới có một, hai ông bác sĩ tổng quát. Có lẽ thành phần bác sĩ không thích ở nhà quê, tỉnh nhỏ. Rồi dân lại phải còn di chuyển đến những trung tâm chụp hình, lọc máu…riêng rẽ.

Ở Paris phân khoa cấp cứu thì ế, năng xuất chỉ đạt được khoảng 50% theo tờ Le Parisien, ngược lại ở thành phố nhỏ thì quá tải, có bệnh nhân chết trong khi chờ đợi, thường thì thời gian chờ đợi kéo dài đến 7, 8 tiếng đồng hồ, ít nhất là 5 tiếng. Bị AVC (đột quỵ) mà chờ cấp cứu thì mất hết thời gian vàng, vì có đến được nhà thương thì cũng phải nằm chờ tới phiên được nhận ! Vì thế, dân Pháp bị bắt buộc phải đi « du lịch sức khỏe » nội địa, chạy ngược chạy xuôi những ai còn có chân cẳng và tiền bạc để chạy. Người ta phải đặt câu hỏi, có hay không có kỳ thị những người bệnh không phải là gốc Pháp trong hệ thống y tế của Pháp ? Kinh nghiệm cho thấy ở những nhà thương có bác sĩ, y tá là người gốc nước ngoài người bệnh được tiếp đón ân cần hơn. Người già nằm viện dưỡng lão thì có viện dưỡng lão lo.

Vấn đề tâm lý bệnh nhân ung thư phải đứng trước nỗi lo sắp chết được đặt ra…cho có lệ, vì không bác sĩ nào, nhà tâm lý học nào có thì giờ lo cho bệnh nhân cả, mà ngược lại họ đâm ra chai lì trước căn bệnh, nỗi khổ của gia đình bệnh nhân, thậm chí còn xem phim x trong khi làm việc để cho bớt căng thẳng, nhàm chán. Những trang mạng nói về ung thư hầu hết chỉ đưa ra những dữ liệu y khoa hoặc trải nghiệm tâng bốc của những bệnh nhân được ưu tiên, không nói về khó khăn, nỗi khổ.

Nếu bây giờ mà xẩy ra tình trạng chiến tranh thì nước Pháp sẽ thua trận ngay vì tình trạng y tế chỉ tập trung vào Paris, dân chúng tỉnh nhỏ nhà quê sẽ chết nhiều vì quá nhiều nhà thương tỉnh lẻ bị đóng cửa, bác sĩ và nhân viên y tế và thuốc men thiếu thốn. Y tế vốn là một cột trụ của xã hội, không những trong mục đích bảo đảm sức khỏe cho dân chúng mà là rất cần thiết trong quốc phòng, mạng lưới y tế càng rộng thì an ninh quốc phòng càng bảo đảm. Hiện nay chính trị của nước Pháp đi ngược lại mục đích đó. Và muốn vào Paris chữa bệnh thì bạn phải có xe hơi xịn, xe diesel hạng 4 trờ đi bị cấm chạy ở Paris và các vùng phụ cận ! Nghèo thì chết giầu thì sống. Những người chỉ đến Paris, đi chơi, ăn ở và không ra khỏi Paris không hiểu được điều đó.

Những yếu tố như có người thân đã bị ung thư vú, yếu tố di truyền, đã có điều trị bằng thuốc ngừa thai, các chất hormones, cho con bú….hầu như chỉ làm dữ liệu cho thống kê, không thực tế. Bạn có thể có một cuộc sống lành mạnh: không hút thuốc, không rượu chè, không uống thuốc ngừa thai, không xử dụng chất hormones sau khi mãn kinh, gia đình bạn không có người thân trực tiếp bị ung thư vú…nhưng bạn vẫn bị ung thư vú một cách không ngờ, do đó không nên chủ quan ! Hiện nay, sự ô nhiễm môi trường thể hiện tràn lan, những yếu tố ô nhiễm môi trường hoàn toàn do xã hội gây ra, ngoài tầm kiểm soát, ảnh hưởng có thể của bạn, những cột sóng điện thoại di động, những sóng wifi vô hình, những chất hormones trong chăn nuôi, những chất thuốc độc hại trong rau, củ, quả, những chất phụ gia trong thức ăn chế biến, những tia điện x-quang kiểm soát an ninh….đâu đâu cũng có cái hại tiềm ẩn không có minh chứng, con người trở thành nạn nhân trong môi trường mình sống.

Ung thư vú làm cho người phụ nữ có cảm giác là mình không còn sức hấp dẫn người chồng của mình nữa, và nó cũng thật sự là một thử thách cho sự ràng buộc giữa hai người. Hy vọng là nỗi khổ của bạn không bị nhân đôi và chồng của bạn là một người đàn ông tuyệt vời, chung thủy trong mọi tình huống. MTT

PS: Nếu bạn đang buồn, hãy ngắm những bông hoa hồng, và nghĩ rằng mình cũng là một đóa hoa hương sắc mặn mà, dịu dàng, tuyệt vời….và quên đi cái buồn của bạn, đời không đáng buồn.

Commentaires fermés