Aller au contenu principal

Bình phim „Emily ở Paris“ – ©Mathilde Tuyet Tran, France 2020

9. octobre 2020

Bình phim „Emily ở Paris“ – ©Mathilde Tuyet Tran, France 2020

Dẫu biết rằng, càng có nhiều người viết về một đề tài thì lại làm cho nó nổi tiếng hơn, dù không được thuê bao để viết, đành làm một việc quảng cáo không công, không mất tiền cho một bộ phim Mỹ. Vì sao ? Vì nó ẩn chứa quá nhiều chuyện „cường điệu“ về Paris mà phải nói ra để không bị mù quáng bởi phim ảnh Âu Mỹ. Tôi xem bộ phim này qua sự giới thiệu của một người bạn. Nó đã được phụ đề Việt ngữ để cập nhật khán giả Việt. Báo chí Pháp cũng đã có nhiều bài bình luận.

Điều làm cho chồng tôi phải phì cười vì cách diễn tả „đàn ông Pháp“ ở Paris. Cách tán gái của đàn ông Pháp Parisien nổi tiếng trên thế giới, sang trọng như đi thuyền, uống sâm banh trên sông Seine, hay chỉ là món trứng rán ăn trong bếp… Họ có cách „tiếp cận“ nhau rất tự nhiên.

Người Pháp, đàn ông, đàn bà, già trẻ lớn bé, thường có lệ hôn nhau trên má hai cái, ba cái, hoặc bốn cái để chào hay tạm biệt nhau. Những cái hôn này được bày tỏ bằng nhiều cách: nhẹ nhàng, tôn trọng, xã giao hay thân mật, âu yếm, gần gũi…tùy theo cả hai phía đối tượng. Và ở thời buổi này, cần phải phân biệt cho rõ quan hệ tình dục và tình yêu chân chính.

Trong phim, cách diễn đạt làm nổi bật những quan hệ tình dục, ham muốn, thèm khát, tức khắc, một đêm, vài đêm, thay đổi người tình nhanh chóng và họ quen biết lẫn nhau, chấp nhận cuộc chơi…Những mẫu người đàn ông Pháp xuất hiện trong phim là những người đại diện cho những cuộc chơi, những phiêu lưu tình dục kiểu „libertin“ (tự do quá trớn).

Những chi tiết như làm tình ồn ào quá mức, đến hàng xóm phải bịt tai lại…là những chuyện thật xảy ra ở những chung cư tường mỏng, sàn trần mỏng có ở khắp mọi nơi, không chỉ ở Paris. Hào hoa, phong nhã, làm tình từ sáng đến tối không mệt mỏi, latin lover, tán tỉnh người nào vừa mới gặp, tán gẫu về tình dục trong phạm vi đồng nghiệp…ngay từ những quan hệ nghề nghiệp xếp với khách hàng, nhân viên với nhau, những quan hệ tình dục chồng chéo, người này là vợ hay chồng hay nhân tình lâu dài, một vài đêm…của người kia, có sự đồng ý hay không của người vợ…

Nếu sự thật nó là như thế ? Hay chỉ là sản phẩm của tưởng tượng ? Nếu đàn ông Pháp ở Paris sự thật là như thế ?

Hay một cuốn phim chỉ cần nữ diễn viên thật đẹp, ăn mặc cũng thật đẹp, tài tử nam đều bảnh trai, có thân hình của người mẫu là ăn khách, coi như là thành công, mà không cần đến chi nội dung của bộ phim chuyển tải ???

Diễn viên Pháp Lucas Bravo, bảnh trai, cao ráo, đóng vai đầu bếp trong một nhà hàng ở Paris, nhìn nhận trong một cuộc phỏng vấn của tờ ParisMatch đó là „Culture Parisien“ (văn hóa parisien) rằng „Personne n´appartient à personne“ (Không một ai thuộc về một ai cả), le monde est un grand magasin de „wonders“, pas ideal, mais proche de la réaltité (thế giới là một siêu thị với nhiều bất ngờ diệu kỳ, không lý tưởng, nhưng gần với thực tế.)

Tình dục và tiền là hai vũ khí mạnh nhất để đưa những người có chức có quyền vào cái bẫy giăng ra, và lạ thay, biết thế mà có những đấng nam nhi không cưỡng lại được và cũng không thấy mình bị bẫy.

Nhân vật chính trong phim, Emily, lấy cái bánh crêpe để nói lên cái ao ước một mối tình chung thủy duy nhất của mình: „em không phải là người có thể chia xẻ một cái bánh crêpe với ai, em muốn cả cái bánh…“

Ngay cả nhân vật Sylvie cũng ngậm ngùi, cay dắng khi được hỏi về hạnh phúc của mình và đã trả lời Emily bằng những câu hỏi lại: „Cô thật sự tin là mọi người có hạnh phúc ?..Cô tin vào một hồi kết thúc hạnh phúc ?“ , trong khi Sylvie khẳng định rằng đó chỉ là „một kết thúc của một phim dở ẹt“ .(Tập 7)

Đàn ông Pháp ở tỉnh, ở làng quê, trên khắp nước Pháp, có người này người kia nhưng …số đông là truyền thống hơn, chung thủy một chồng một vợ, quan hệ tình dục trong nghề nghiệp đối với họ là điều cấm kỵ nếu họ không muốn mất việc, bị chủ đuổi.

Và cũng cần phân biệt ở đây, những cái phong cách sống cường điệu Parisien rất khác với phong cách sống ở nước Pháp còn lại.

Đã từng ở Paris, nên tôi bật cười khi căn hộ thuê cho nhân vật chính cũng là một „chambre de bonne“. Căn hộ dùng để đóng phim đã được sửa chữa lại để có bề rộng 40 mét vuông và đầy đủ tiện nghi.

Ngày trước, chủ nhà ở bên dưới trong những căn hộ rộng 100 mét vuông đến hơn 300 mét vuông, người phục vụ ở tầng trên cùng, dưới nóc nhà, trong những căn phòng nhỏ hẹp, thấp, phòng tắm và nhà vệ sinh chung, từ 6 mét vuông cho đến 9, 14 mét vuông.

Hiện tại, những căn phòng „chambre de bonne“ này được sửa sang lại cho thuê với giá tương đối ở Paris khoảng trên dưới 1.000 euros tùy địa điểm và mức độ tiện nghi là chỗ ở rẻ nhất ở Paris, nhưng vì ở trên cao từ những căn hộ chambre de bonne có cái nhìn trên nóc nhà của những kho phố Paris và đường phố, đó là cộng điểm cho giá thuê nhà.

Cùng cộng điểm thêm với sự kiện tường mỏng, hiện tượng mất điện, đang tắm mất nước…, bà gác nhà chanh chua, đáo để, thùng rác bốc mùi ngay cửa ra vào, đạp phải cứt chó khi vừa ra khỏi nhà, nhiều đường phố đầy rác, những cầu thang máy nhỏ xíu vừa đủ cho hai người đứng sát vào nhau…đó là đời sống thực tế của đa số ở thủ đô Paris hào nhoáng.

Cơm áo gạo tiền cũng là những nổi khổ của dân ở khắp nơi, không cứ riêng gì ở Paris. Càng lên cao không khí càng mỏng dần, càng phải củng cố địa vị để kiếm ra tiền. Sự cạnh tranh được thể hiện rõ nét qua phim.

Vai Sylvie, sếp công ty dịch vụ thương mại Savoir, đã thể hiện được vai trò của mình, từng trải, sexy, lạnh lùng, khinh khỉnh, có những cú „đá giò lái“ cực hiểm, chỉ chạy theo đồng tiền, đúng y như mẫu phụ nữ trong nghề nghiệp mà người ta thường gặp. Hễ công việc chạy tốt, có nhiều khách là tất nhiên dịch vụ cao giá.

Đứng về mặt quản trị kinh tế, các nhà sản xuất, không có khâu „dịch vụ thương mại“ của mình, thường bắt buộc phải thuê công ty ngoài để quảng bá, thúc đẩy việc buôn bán của mình, tìm khách hàng mới, tìm thị trường mới. Điều này, trong kinh tế học, nói lên sự đề cao khâu thương mại so với các khâu khác như sản xuất, nhân sự, thâu mua, kế toán…vì sản phẩm tốt chưa hẳn đã có thành công trên thị trường và được ưa chuộng rộng rãi bởi khách hàng.

Cái thú vị của tôi khi xem bộ phim này, vì méo mó nghề nghiệp, chính là vì được xem thế nào là công việc trong ngành marketing, giống như ngành lobbying, một ngành mà phụ nữ chiếm đa số để tạo ảnh hưởng: giao tiếp, gặp gỡ, quan hệ, giao tiếp, gặp gỡ, quan hệ…là chính.

Emily, nhân vật chính đóng vai nhân viên đi săn khách hàng, không nói được tiếng Pháp dù cô cố gắng học, đến Paris mà chỉ nói tiếng Mỹ, thể hiện được vai trò của mình: ngây thơ, kiêu ngạo, muốn đem cái kiến thức thương mại lẫn phong cách sống của Mỹ ra để dậy khôn cho người Pháp ở Paris, muốn thế giới phải quay chung quanh mình, thể hiện tiếng Anh là ngôn ngữ hạng nhất trên thế giới, tiếng Pháp xuống vai trò thứ yếu, mình đồng da sắt trong nghề nghiệp, không một lời xúc phạm nào làm chạm đến cô, không một cử chỉ khinh miệt nào làm cô nổi nóng, giận dữ… , lạnh như tiền, một cô gái Mỹ có bản lĩnh trên sân chơi nghề nghiệp ở Paris và đã thành công.

Dụng cụ làm việc của cô ta là sự tươi trẻ, hồn nhiên, cái miệng nói huyên thiên, duyên dáng, cái máy điện thoại vừa là máy chụp ảnh chuyên nghiệp và cái laptop. Cô tận dụng khả năng của các mạng xã hội, được gọi là „người gây ảnh hưởng“ để quảng cáo cho chính mình dưới bảng hiệu „Emily in Paris“. Không có ít người „nghiện“ cái „like“ của mạng xã hội, càng nhiều người theo dõi thì càng nổi tiếng và càng có ảnh hưởng. Vậy mà cô bị gọi là „la plouc“ (Cái đồ nhà quê ngu ngốc) và cô ta đã bị nhuốm mầu Parisien lúc nào không hay: người Parisien là người nhiều mặt, không thật tình, che giấu, thích cường điệu hóa mọi chuyện, sống phô trương, hợm hĩnh, „không ai đến Paris để ngoan cả“, theo lời đầu bếp trong phim.

Ngay cả ngôn ngữ Pháp cũng là đề tài của phim, khiêu khích ngay với công kích „le vagin n´est pas masculin“ (âm hộ không thuộc phái nam) với ẩn ý trong hai đoạn đầu của phim. Hai phu nhân tổng thống Pháp, bà Brigitte Macron và bà Carla Bruni Sarkozy bị lạm dụng đưa lên phim một cách bất đắc dĩ, dù không có quan hệ gì với nhà sản xuất. Danh tiếng của hai bà phu nhân này trên thế giới đã làm cho bộ phim nổi như cồn ở Mỹ.

Trong phim cũng có những cú „đá hậu“ đến nước Đức, đến bà thủ tướng Angela Merkel, sự kiện một chàng thanh thiếu niên 17 tuổi lần đầu có quan hệ tình dục vởi một phụ nữ lớn tuổi hơn, du khách giầu có ở Thượng hải đem nhiều tiền đến nướng ở Paris, để thăm viếng một bạn cũ thuộc hàng siêu giầu đang „trốn“ cha mẹ ở Paris, vấn đề đuổi việc dễ dàng của những người không có giấy tờ sinh sống hợp lệ ở Pháp, „Les Chinoises sont méchants derrière ton dos mais les Francais sont méchants en face“ (Người Trung quốc thì hung dữ sau lưng nhưng người Pháp thì hung dữ ra mặt), những người buôn bán lẻ hách dịch, khó chịu ở Paris, cùng với nhiều „clichés“ (thành kiến có sẵn) về lối sống ở Paris như đi làm muộn 10 giờ, 11 giờ, hút thuốc lá liên tục….

Tất nhiên, một thủ đô Paris đẹp tuyệt vời như carte postale và rất sạch sẽ làm bối cảnh cho bộ phim, tung ra đúng vào thời điểm covid-19 mà du khách thế giới phần lớn đều bị ở nhà, đóng cửa nhà, đóng cửa biên giới, không cho xuất nhập. Khán giả được no con mắt, như được đi nghỉ hè với những cảnh quay ở tháp Eiffel, Cổng thành chiến thắng (Arc de Triomphe), Place de L´Estrapade, tiệm bánh mì Moderne, vườn Palais Royale, le Panthéon, cầu Alexandre III, cầu tình yêu (Pont des Arts), nhà hàng Le Grand Véfour, Hotel d´Evreux, Atelier des Lumières, la Maison Rose, Rue de l´Abreuvoir, Place Dalida, Café de Flore, kênh Saint-Martin, Opéra, Hotel Plaza Athenée, Château de Sonnay, La Monnaie de Paris…., những bữa ăn ấm cúng, vui vẻ trong những nhà hàng Pháp, cùng dạo chơi những vườn hoa công cộng, đi thuyền trên sông Seine…, những căn hộ Parisien tuyệt vời đáng giá mấy triệu euros….

Cả bộ phim Emily in Paris, 10 tập, mỗi tập ba mươi phút, được người Pháp đánh giá là chấp nhận được dù rằng nó chứa đựng từ đầu đến cuối nhiều thành kiến về tính chất thế nào là Pháp của người dân Pháp. Được quay từ tháng 8 năm 2019, chiếu từ tháng đầu 10 năm 2020 bộ phim chỉ được đánh giá là đạt được tầm mức trên trung bình, vì thế những cố gắng về marketing (thương mại) đang được đặt ra cho chính bộ phim. MTT

Cô có biết người Pháp làm gì khi mọi chuyện đều không tốt ? khi mà những quả bom dội như mưa xuống đầu nước Pháp những  năm 39-45 ? Cô có biết họ làm gì không ? Họ đi ẩn trốn ? Không, họ làm tình với nhau.

Place de L´Estrapade – Quận 5 Paris



La Maison Rose, Paris


EMILY IN PARIS (L to R) ASHLEY PARK as MINDY CHEN and LILY COLLINS as EMILY in episode 106 of EMILY IN PARIS. Cr. STEPHANIE BRANCHU/NETFLIX © 2020

 

 

 

Commentaires fermés