Aller au contenu principal

Tình và tiền

27. décembre 2020

Tình và tiền – ©Mathilde Tuyết Trần, France 2020

Có phải là khi yêu nhau mà trái đắng cũng tròn mà bồ hòn cũng ngọt như đường phèn ? Tình yêu là tất cả, tình yêu là trên hết ? Những đôi vợ chồng ít cãi nhau là những đôi vợ chồng hạnh phúc nhất. Cãi nhau vì gì ? Đã có những thống kê của các nhà xã hội học rằng người Pháp cãi nhau trong đời sống lứa đôi thứ nhất là vấn đề tiền bạc, thứ hai là vì con cái, thứ ba là vì vấn đề tình dục, ngoại tình của chồng hay vợ, thứ tư là quan hệ bạn bè cả đôi bên, thứ năm là nhà cửa có ngăn nắp, sạch sẽ hay không….nhưng vấn đề tiền đều bàng bạc trong các vấn đề kia nên nói đến tình thì không thể không nói đến tiền, tiền là trên hết !

Khi xưa, gia đình người Pháp cũng giống như gia đình Việt Nam, hôn nhân là một sự sắp đặt vì kinh tế, của cải thừa kế. Các nhà nghiên cứu về gia phả biết rõ điều này. Trong các sổ hộ tịch còn lưu trữ từ những thế kỷ xa xưa, họ ghi chép tỉ mỉ những của cải của đôi bên đem đến khi chung sống, một cái muỗng, một con bò, một cái áo, một thửa đất, một cái bàn….tất cả đều được tỉ mỉ ghi chép lại. Để chi ? Để khi hôn nhân đứt đoạn thì người nào lấy lại phần người nấy, chia phần có thêm chung trong hôn nhân theo hợp đồng, và thừa kế cho con cháu của mình.

Thời đó, phụ nữ thường hay chết yểu khi còn trẻ, có khi rất trẻ, mới 14, 15, 18, 17 tuổi vì sinh đẻ rất thương tâm, nên các ông thường có mấy đời vợ, mấy đời con, gia đình nào cũng mong muốn có con trai vì đó sẽ là sức lao động chính của gia đình hay là động lực tiến thân trên nấc thang xã hội. Trường hợp chồng già vợ trẻ vì thế thường xảy ra. Có trường hợp ông già 80 chết vì đứng tim trên người cô vợ trẻ mới hai mươi…cũng được ghi chép lại lý do qua đời.

Khi kết hôn là họ đã dự tính trước đời sống chung sẽ ra sao, việc quản lý tiền bạc của gia đình. Nếu người phụ nữ theo mô hình cổ điển và truyền thống đẻ con, nuôi con, dạy con, chợ búa, cơm nước, giặt giũ… thì người chồng chuyển hết cho vợ quyền quản lý kinh tế và tài sản của gia đình, hay ít ra đưa một phần lớn tiền cho vợ quản lý. Việc thực hiện nam nữ bình đẳng vì kinh tế như thế đã được thực hiện bởi hai người trong xã hội qua hôn nhân, tiền là quyền.

Phần lớn những cuộc hôn nhân sắp đặt này lâu bền, các bà vợ nhắm mắt làm ngơ khi các ông có vợ bé, quan trọng nhất là các ông biết giữ thể diện cho người vợ cưới trước và không quá ưu ái về tiền bạc với người trẻ hơn. Hay hai bên thỏa thuận, ai có phần riêng của người nấy, nhưng điều gì chung vẫn giữ.

Song song với trào lưu văn hóa lãng mạn thì vấn đề tình yêu được đề cao, con người trở nên tiêm nhiễm với ý tưởng không thể sống nếu thiếu thốn tình yêu đôi lứa. Thơ, nhạc, kịch nghệ sân khấu rồi đến điện ảnh…không thiếu gì những chuyện tình đôi lứa dở dang, thảm thiết, chia lìa vì thế lực, vì quyền lợi của gia đình đôi bên, Romeo và Juliette là một thí dụ.

Thế hệ ông bà cha mẹ chúng ta vẫn còn những cuộc hôn nhân sắp đặt, môn đăng hộ đối, cha mẹ hứa hẹn gả con cho nhau, con cái phải theo, không được cãi lại. Nhưng kết hôn vì yêu nhau trở nên một vấn đề đương nhiên, tự nhiên của thế hệ chúng ta, là thế hệ chỉ đi theo tiếng gọi của tình yêu bất chấp tất cả ? Các cô gái trẻ mới lớn đến tuổi lấy chồng 17, 18 tuổi ở miền Nam sợ nhất là cảnh cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, phải lấy người chồng mình không yêu, dù chưa biết thế nào là yêu, và cảnh phải làm dâu nhà chồng.

Thế hệ con chúng ta lại khác đi nữa theo hoàn cảnh xã hội, nhiều người trẻ sống chung không cưới nhau, thanh niên không lấy vợ, các cô gái không lấy chồng, vấn đề giới tính, đồng tính luyến ái được giới chính trị gia thổi phồng để kiếm phiếu. Chưa bao giờ các vấn đề về tình dục không tình yêu lại nổi lên mạnh mẽ trong xã hội như từ đầu thế kỷ thứ 21, con người biến thể thành những bộ máy tình dục các loại, sa đọa.

Thực trạng cho thấy khi nạn thất nghiệp tăng cao, đời sống trở nên bấp bênh không biết ngày mai sẽ ra sao, kiếm ra được tiền hay bỗng dưng mất công ăn việc làm…kiến cho giới trẻ chùn chân, ngại trách nhiệm, bổn phận phải nuôi một gia đình nhỏ quá nặng nề, nên chẳng thà sống độc thân. Một phần cũng vì cái tự do cá nhân của đời sống độc thân quá lớn, không ai kề cận chỉ trích, phê bình những thói quen, cá tính của mình, không phải chấp nhận thực hiện những giải pháp dung hòa và chia xẻ tiền bạc, vốn đã eo hẹp.

Những vụ án mẹ trẻ đơn thân giết con nhỏ, hay cha dượng bạc đãi, đánh đập còn hơn là tra tấn kẻ thù đối với con riêng của vợ gây chùn chân, chán nản.

Nhiều nhà xã hội học lo lắng cho vấn đề dân số, vấn đề lão hóa và vấn đề cân bằng nam nữ trong một xã hội tương lai. Có những xã hội cấp không cho trợ cấp sinh đẻ, trợ cấp con cái để khuyến khích sinh đẻ của người bản xứ hay của cả những người nhập cư.

Người Pháp hiện tại rất thực tế. Khi quyết định chung sống với nhau rồi, họ quyết định ở đâu, ở thuê hay mua nhà, ai mua, một người hay cả hai, chế độ hôn nhân tài sản riêng hay tài sản chung bắt đầu từ lúc sống với nhau (dù chưa ký hôn thú chính thức cũng có thế dàn xếp chế độ sống chung), tài khoản nhà băng (của anh, của em, của cả hai ?), ai quản lý tiền bạc chi tiêu hàng tháng, công việc của mỗi người đóng góp cho kinh tế gia đình và để dành cho đứa con đầu lòng…Những chuyện này đều được bàn bạc kỹ lưỡng và thống nhất giữa hai người yêu nhau và thẳng thắn với nhau.

Trước kia tôi hiểu lầm là người Pháp phong lưu lắm, tiếng tăm khắp thế giới là dân Tây ga lăng, phong lưu số một. Nhưng hóa ra các bà đầm trong gia đình giữ chặt hầu bao, để dành cho những khi nguy khốn nhiều hơn là tiêu xài hoang phí. Người Đức cũng thế, họ thường để dành ít nhất theo chỉ tiêu của nhà băng là ba tháng tiền lương để phòng thân. Trong thời đại Covid 19, từ đầu năm đến hết tháng 11 số tiền để dành trong tài khoản ngân hàng đã lên đến 35 tỷ euros, cộng thêm với tiền có sẵn trong các ngân hàng, số tiền không được tiêu thụ này lên đến 100 tỷ euros, đến cuối năm 2020 sẽ lên đến 130 tỷ euros và tổng số này sẽ còn tiếp tục tăng lên trong năm 2021, tiên đoán sẽ chạm mức 200 tỷ euros. Những gia đình để dành được tiền nhiều nhất (50% trên tổng số) là 10 % thành phần giầu có thượng thặng trở lên, đóng đủ mọi loại thuế rồi mà vẫn còn dư một đống tiền, tiêu xài không sao hết được. Theo định nghĩa hiện tại thì gia đình nào có 4.000 euros thu nhập một tháng là được xếp hạng « aisés », từ sung túc đến giầu. Những người nghèo thì càng nghèo thêm vì thất nghiệp, vì đời sống ngày càng đắt đỏ.

Một con số phỏng đoán do một nhà xã hội học dựa trên thăm dò ý kiến trên cơ sở của 3.000 mẫu là 40% các đôi sống chung hiện tại không bao giờ cãi nhau về quản lý tiền bạc trong gia đình, có thể nói đó là những cặp đôi hạnh phúc. Nói cách khác, có 60% các cặp có cãi nhau vì tiền. Nguyên nhân thì nhiều lắm, đa dạng, nặng hay nhẹ, chi phối đến tình yêu, có thể làm đổ vỡ tình yêu, hôn nhân.

Những sự lựa chọn nhầm lẫn về người bạn tình/bạn đời là những vấp ngã với hậu quả rất nặng nề trong một đời người, mèo mỡ gà đồng, bạo lực, ác độc với con cái, tiêu tiền như nước, nợ nần ngập cổ, mà muốn thoát ra phải tốn kém biết bao nhiêu là nghị lực, can đảm. Nhiều cuộc hôn nhân kết thúc bằng giết nhau, tự tử. Nhưng „ Dò sông dò biển dễ dò, Có ai lấy thước mà đo lòng người “, những con người nham hiểm thâm trầm chỉ lộ ra chân tướng khi ván đã đóng thuyền. Âu cũng là một món nợ tiền kiếp phải trả, có những con người sinh ra chỉ để đòi nợ người khác !

Những cuộc ly dị theo luật pháp của Pháp kéo dài ít nhất là hai năm, trung bình là bốn năm, thời gian mà người trong cuộc đều hao tâm, tổn trí, mệt mỏi và phí tổn ít nhất được tính là 4.000 euros tùy tình trạng tranh cãi, các sự hòa giải pháp lý và phân chia của cải. Cho nên, ly dị chỉ là giải pháp sau cùng khi không thể sống chung với nhau được nữa, phải hát bài chia ly: Anh đi đường anh, tôi đường tôi, Tình nghĩa đôi ta chỉ thế thôi…

Tôi nhớ có một lần ở Hà Nội, bà bán quần áo lụa là ở Hàng Gai chanh chua đúng theo kiểu Bắc kỳ rốn, nhìn vợ chồng tôi đi mua hàng, chồng tôi kiên nhẫn ngồi chờ tôi thử áo, bà ta bèn buộc miệng nói: „ Chị vớ được cái ông tây này ở đâu đấy, ông ta đẹp trai mà lại hiền…“ . Nghe bà bán hàng khen chồng tôi, lại như là hạ bệ tôi, tôi cười, Trương Phi đấy, đừng có chọc tôi…Ắt hẳn bà ta không biết một tí gì về quan hệ „ván đã đóng thuyền“ của người Pháp, nên tôi không chấp. MTT

Commentaires fermés