Aller au contenu principal

Ánh sáng trên Đất Mũi Cà Mau

16. novembre 2021

Ánh sáng trên Đất Mũi Cà Mau – ©Mathilde Tuyết Trần, France 2012

Thương mến tặng anh chị Cao Tiến Vị đã đưa chúng tôi đi thăm miền Nam với nhiều chuyến đi thật thú vị, không bao giờ quên. Chúng ta đã có chút duyên với nhau, người ở góc biển người ở chân trời, nhưng tôi vẫn nhớ những kỷ niệm những năm ấy và những lần gặp nhau ở Việt Nam và ở Pháp. T.

Bài đã đăng trên tạp chí Hồn Việt số 58, 12-04-2012

Trích « Từ Lũng Cú Đến Đất Mũi », hồi ký du lịch Mathilde Tuyết Trần, France 2013

Có lẽ đối với nhiều người, việc về thăm Đất Mũi chẳng có gì là “ghê gớm”, từng đoàn xe buýt thường xuyên chở khách các miền đổ về thăm mũi đất tận cùng phía Nam của quê hương. Nhưng với tôi khi đặt chân lên Đất Mũi, tôi đã mãn nguyện một mơ ước lớn trong đời, là đã được ngắm nhìn biên cương phía Bắc ở “nóc nhà của Tổ quốc” trên cột cờ Lũng Cú, và giờ đây, được đứng ở cột mốc số 0 trên Đất Mũi ở phương Nam, nhìn ra biển bạc trắng dưới ánh nắng chan hòa.

MTT_Datmui_14Chuyến đi từ Cà Mau bằng ca nô ra đến Đất Mũi là một cuộc hành trình phiêu lưu đầy thú vị trên sông rạch, khác hẳn con đường núi ngoằn ngoèo, hai bên vực sâu thăm thẳm đầy sương nặng hạt và lạnh rét cắt da đưa đến Lũng Cú. Mới thấy, cực Bắc và cực Nam của nước mình là hai điều kiện sống khác hẳn nhau một trời một vực, mỗi miền được thiên nhiên ưu đãi một cách khác nhau.

Từ Cà Mau, để đi đến Đất Mũi thì có hai cách, hoặc là đi xe hơi xuống Năm Căn, rồi từ Năm Căn lấy ca nô đi ra Đất Mũi, hoặc đi thẳng từ Cà Mau xuống tận Đất Mũi bằng ca nô. Khi đi, không ai mường tượng được “đoạn đường” sẽ trải qua. Anh Vị chọn phương án đi thẳng từ Cà Mau xuống Đất Mũi bằng ca nô, có nghĩa là sẽ vượt 120 km sông nước trên một chiếc ca nô nhỏ chỉ chở tối đa là tám người.

Du khách đi theo từng đoàn thì dùng một loại thuyền gọi là thuyền cao tốc, có nhiều chỗ ngồi, để di chuyển từ Năm Căn đến Đất Mũi.

Cái bến xuống ca nô, từ đường phố xuống sông, cũng là một địa điểm “đáng nhớ”, nó nằm giữa hai vách nhà, ngay miệng ống cống, có đi ngang qua ngàn lần cũng không biết chỗ ấy là chỗ xuống thuyền! Chúng tôi đi bộ từ khách sạn sang bến, chiếc ca nô và người lái – anh Minh – đã chờ khách sẵn. Anh Minh phóng rất nhanh giữa sông, máy quay thường trực 4.000 vòng/giây, hai bên bờ lướt nhanh đến nỗi không kịp bấm một cái ảnh.

Trời Cà Mau hôm nay nắng lên cao, trong xanh, không một gợn mây, nhiệt độ khoảng 31oC, 32oC vào lúc khởi hành 8 giờ sáng. Ánh nắng trên Cà Mau là một ánh nắng trắng bạc, rất sáng, sáng hơn nắng Sài Gòn, nắng đốt da đỏ bỏng mà không hay biết dù đang ở trong bóng râm. Cái ánh sáng đặc biệt của cực Nam làm cho tôi nhớ lại bầu trời sương đục mờ mờ nặng trĩu nước nhìn không rõ mặt người ở cực Bắc.

Từ cái bến nhỏ không có tên, không có bảng hiệu ở Cà Mau, chúng tôi lướt trên sông Gành Hào trực chỉ hướng ngã ba Hòa Trung. Đoạn này sông hẹp, nhà cửa san sát hai bên bờ thấy gần gũi hơn. Đến ngã ba Hòa Trung thì ca nô quẹo qua sông Bảy Háp (Hạp), lòng sông đã rộng hơn gấp hai sông Gành Hào.

Ngồi một lúc đã quen với tốc độ của ca nô, 65km/giờ trên nước, tôi bắt đầu chụp hình phong cảnh “đường“ đi. Ngang qua cảng cá, các vựa tôm, các bến than đước, cát sỏi… Cà Mau có những hoạt động kinh tế tích cực của vùng sông nước. Nhà cửa dần dần thưa thớt, từng mảng rừng mắm hiện ra, dọc hai bên sông, có khi ngang ra đến giữa sông là những bãi nuôi tôm cá của dân chài. Những bãi này được nhận ra chỉ bởi những cây sào dài cắm trong lòng sông, lồi lên trên không khoảng 1,2m. Ca nô lướt nhanh qua chợ Chà Là, cái tên xuất phát của một nơi có nhiều cây chà là, chợ Bà Hính, chợ Cái Keo (Tà Keo).

Từ Chà Là xuôi xuống 2km thì đến phà Giá Ngự để về Đầm Dơi. Giá Ngự nhắc nhở sự tích chúa Nguyễn Phúc Ánh đã nghỉ quân nơi đây. Cũng trong vùng này, còn có hồ Long Ẩn ở gần Cái Rắn, là nơi chúa Nguyễn Phúc Ánh cho trú quân, đào ao lấy nước ngọt cho quân lính uống, sinh hoạt, và Hòn Đá Bạc với sự tích Cá Ông hiện ra đội long thuyền chúa Nguyễn vào bờ khi chúa bị lâm nạn, rồi được lập đền thờ và được chúa phong làm “Nam Hải Đại tướng quân” (thuộc xã Khánh Bình Tây của huyện Trần Văn Thời).

Hình thức họp chợ, cứ ở đâu có chợ là có dân kéo về sinh sống, buôn bán, làm ăn… tạo nên một nơi định cư lâu dài, vững chắc. Trời còn sớm nhưng đã có nhiều ghe thuyền lớn nhỏ di chuyển trên sông. Chiếc ca nô nhỏ của anh Minh phóng như bay trên mặt nước, mỗi khi bị sóng vập của những thuyền đi trước, anh Minh lướt sóng ngang, tách sang bên, làm thuyền nhồi trên sóng cà rập cà rập, ai cũng bị nhồi lên nhồi xuống muốn tụt ra khỏi cái băng ghế hẹp.

Datmui15Qua khỏi chợ Cái Keo là đến Đầm Cùng, “đi” thêm một đoạn nữa là đến Năm Căn. Năm Căn bây giờ không còn như Năm Căn ngày mới khai khẩn chỉ có năm căn nhà đầu tiên của người Hoa đến lập nghiệp. Một dãy dài nhà cửa san sát chứng tỏ Năm Căn có đông dân cư, thống kê năm 2003 cho biết Năm Căn đã có 70.745 người dân sinh sống trong 7 xã (*).

Đi dọc hết Năm Căn là chúng tôi hồi hộp thêm vì ca nô lướt ra sông Cái Lớn (Cửa Lớn). Sông rộng mênh mông, sóng gờn gợn chảy mạnh. Lúc này, tôi mới sực nhớ là không ai có mặc áo phao cả, nước sông chảy mạnh như thế này,  nếu té xuống thì chắc phải đi theo “Bà Thủy”.

Ca nô lướt sóng sông Cái Lớn, ngang qua các địa danh Nhưng Miên, Ông Chang. Anh Minh chỉ ra phía tay phải nước ơi là nước mênh mông: “Đó, ra biển đó!”, rồi anh băng ngang suốt mặt sông, đưa chúng tôi vào một hệ thống kênh rạch của Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, được công nhận là khu dự trữ sinh thái thế giới. Vào đến đây thì “êm” hơn. Kênh không rộng lắm, có những khúc cua ngặt, và cây đước xòe nhánh, rễ trên kênh.

Gần tới Đất Mũi thì anh Kha, người hướng dẫn, vui mừng chỉ cho tôi những bãi đất phù sa bồi, có nơi đã “đứng” lại, “cứng” lại, vài cây mắm mọc lên, lưa thưa, sau những bãi đất đó là biển Đông. Người dân Cà Mau có câu “Mắm trước, đước sau, tràm theo sát” để chỉ quá trình hình thành tự nhiên theo thứ tự của những rừng mắm, rừng đước và rừng tràm, các loài cây giữ đất bồi phù sa cho con người sinh sống. Anh Minh, nãy giờ, “chạy đua” với những chuyến tàu cao tốc chở khách khác trên sông Cái Lớn, uyển chuyển luồn lách rất thiện nghệ trên kênh rạch, đưa chúng tôi đến bến Đất Mũi an toàn.

Datmui_15

Đang ngồi trên ca nô, gió sông gió biển thổi thốc vào mặt, khô cứng cả da, tóc rối bù, nhưng rất mát, bây giờ lên bờ mới thấy không khí nóng hẳn, hơn 38°C, mồ hôi rịn ra hòa với chất muối biển trong không khí dính rin rít, nhớp nháp.

Ba đoàn du khách đến trước chúng tôi hấp tấp đi trước để giành chỗ chụp hình ở các điểm tham quan như cột mốc số 0 của cực Nam nước Việt Nam, con tàu Đất Mũi và lầu Vọng Hải.

Đứng trên lầu Vọng Hải nhìn đường cong chân trời, nước non mênh mông, nắng trưa sáng lung linh trắng bạc, tôi ngỡ ngàng cảm thấy mình rất hạnh phúc trên quê hương đường cong chữ S, vừa thầm nghĩ, ở đây thiếu một cái cột cờ hoành tráng như cột cờ Lũng Cú. Nhưng đất nước này, đẹp như thế này, đẹp từ cực Bắc đến cực Nam, cho con người một môi trường sinh sống nhiều khác biệt để bổ sung cho nhau, thì phải giữ lấy nước, phải không nhỉ…

Các nhà hàng sát ven biển của Đất Mũi đều chật ních du khách vào ăn trưa, không còn một chỗ. Chúng tôi theo chân anh chị Vị rút lui vào quán của Công đoàn nằm ở phía sau, xây như một cái nhà sàn bằng tre, gỗ, rất rộng lớn, chỉ có nóc lợp lá tranh, bốn bề không có vách như thường thấy ở miền Nam, trên những rễ của một khoảng rừng đước đã bị đốn cụt. Thực phẩm thì nơi nào cũng như nhau canh chua cá lóc, cá kho, cá chiên, tôm lăn bột…cơm trắng. Nhiều người về đây phải ăn cho bằng được món lẩu mắm Cà Mau đặc sắc, nhưng vợ chồng tôi không biết ăn mắm cá.

Một ngạc nhiên nho nhỏ là có thực khách nào đó yêu cầu đờn ca vọng cổ, nhà hàng bèn làm xảo thuật, không biết từ đâu ra có một anh ôm cây đàn điện rảo mấy nhịp đờn vọng cổ nghe thấy lên tinh thần, thoải mái, còn cô bé nho nhỏ xinh xinh viết thực đơn, bưng đồ ăn cho khách, mới có 17 tuổi xuân, chợt lên sân khấu cầm mi crô hát một bài vọng cổ tình tứ, giọng trẻ thánh thót trong trẻo, xuống câu cũng khá mùi, thực khách vỗ tay rầm rầm. Rồi cũng có khách ăn lên cầm mi cô xuống sáu câu vọng cổ đáp lại.

Chồng tôi cười, một không khí vui vẻ, cởi mở, hào phóng, cộng đồng như thế này thì không hề thấy ở miền Trung cũng như miền Bắc, làm cho tôi lại còn thắc mắc hơn về phong cách tiếp đãi khách du lịch ở thành phố Cà Mau.

Cơm trưa xong, trên đường ra lại ca nô có anh Minh đang chờ, chúng tôi rảo qua cửa hàng bán đồ kỷ niệm, anh Vị mua tặng chồng tôi cái mũ tai bèo mầu xanh lá cây, tôi mua một bộ đũa ăn làm bằng gỗ cây đước, một đôi đũa cả làm bằng gỗ cây mắm, và một tấm thủy tinh vẽ hình Đất Mũi. Còn anh tài, không biết đi mua sắm từ bao giờ, khệ nệ bưng nguyên một thùng giấy cứng nặng cầu hơn mười kí lô, đựng đầy khô mắm Đất Mũi ra đến tận ca nô chở về. Mắm cá ở đây chắc phải ngon và an toàn, trời nắng hanh suốt ngày thì cá phơi mau khô, lại không có ô nhiễm không khí, ở đây chỉ có nắng và gió biển, bụi cát.

Leo trở lại ca nô, đã biết đường về, tôi hết còn sợ, ngồi thưởng thức những cú lướt sóng, đạp sóng của anh Minh, bề ngang của con sông Cửa Lớn khúc gần ra tới biển thì thật là rộng, nước chảy xiết mênh mông vậy mà nhìn trên bản đồ chỉ là một sợi chỉ mầu xanh, bề ngang sông Bảy Hạp hẹp hơn một chút, chớ coi vậy mà chưa chắc có ai dám bơi từ bờ bên này sang bờ bên kia đâu, mỗi lần ca nô tưng lên rồi rớt xuống là đập một cái « rầm » trên mặt nước, đập trên nước mà như là đập trên bê tông, cái bẹ sườn bên phải của tôi mỗi lần « rầm » là bị đập vô cạnh sườn ca nô, tối nay về ê ẩm phải biết. Nhưng, vui! Giống như lượt đi, anh Minh dừng lại giữa đường hai lần, một lần vì rác hay rong bám vào chân vịt ca nô, phải cho quay ngược chân vịt thải rác ra, một lần hết xăng, anh Minh phải ngưng tay lái, lom khom đi ra phía sau ca nô, đổ xăng dự trữ vào bình, hai lượt đi về tốn hết 4 bình xăng. Cái hay là chiếc ca nô với bảy người ngồi, anh Minh đi tới đi lui, nổi trên sóng nước mà không lật.

Đường về bao giờ cũng thấy nhanh hơn là đường đi. Mới đó mà chúng tôi đã về tới cái « bến cũ » nằm trên miệng cống ở Cà Mau. Lên đến bờ, hết gió, hết thấy mát, nhưng tôi còn cảm thấy say say sông nước bập bình dưới chân. Về nhà, tôi ngồi nhìn mê mải cái mũi đất cực Nam nước Việt có một cái chấm nhỏ xíu đề « Xóm Mũi » Mũi Cà Mau trên tấm bản đồ mà sung sướng nghĩ rằng, chúng tôi đã đi đến tận nơi ấy. Một chuyến đi cực kỳ thú vị với vợ chồng anh Vị! Đi chơi có bạn vui hơn. MTT.

MTT_DatMui_1

MTT_DatMui_2MTT_Vi_1

Commentaires fermés